1 Ocak 2016 Cuma

İlmihal 7

İNTERNETTEKİ OYUN HESABINI SATMAK CAİZ MİDİR?

Açıklama: Benim kardeşim bilgisayarda internet üzerinden online oyun oynuyor. Oyun ücretsiz. Oyun 1 den 100 e kadar kademe kademe ilerliyor. 100 e vardığınızda para kazanıyorsunuz. Kardeşim 3–4 ay evde oyunla uğraşmış 70 lere falan varınca arkadaşı hesabı kendisine satmasını söylemiş. Kardeşim de bir daha ben oynamayacağım diye tutmuş hesabı 200 liraya satmış. Şimdi diyor ki bu para haram mı? 3 ay uğraştım o oyunu 70. seviyeye getirene kadar diyor. Şimdi hocam sizce bu para haram mı helal mi?

Bir oyun oynanıyor ve bundan para kazanılıyor. Bu oyunu düzenleyen kim? Bu oyunu düzenlemekten maksadı, kazancı nedir? Bu oyunu oynamanın insana faydası nedir? Sadece bir zevkse, bu zevk için üç ay harcamak Allah’ın verdiği vakti boşuna öldürmek demek değil midir? Bu kadar vakti, dünyası ahireti adına bir şeyler kazanmak için harcasaydı daha iyi olmaz mıydı? Zevk için değil de paraya ihtiyacı olduğu için bu oyunu oynadıysa, üç ayı iki yüz lira için harcamaya değer mi? Üç ayda daha farklı bir iş yapsaydı daha fazla para kazanamaz mıydı?

Hâsılı, bu oyunun, Müslüman’a yakışır bir iş olmadığını düşünüyoruz. Bu yüzden caiz diyemiyoruz. Kazanılan paranın bir fakire verilmesini tavsiye ederiz. Belki, bu kadar zamanı boşa harcamanın birazcık keffareti olur..

Müslüman akıllıdır, akıllı olmalıdır. Ebedi dünyaları kazanmak için verilmiş bir hayatı böyle lüzumsuz şeylerde çar çur etmek, aklı gereği gibi kullanmamak demektir.



TAVLA OYNAMAK NİÇİN GÜNAHTIR?

Soru: Bildiğim kadarı ile tavla oynamak haram ve bunun sebebi çok daha faydalı işlerde kullanılabilecek bir zamanı boşuna israf etmek. Eğer sebep gerçekten bu ise günümüzde bilgisayar oyunlarına ve film izlemeye nasıl bakmalıyız? O zaman bunlar da günah mı sayılır? Çünkü birçok kişi bu işlerle uğraşarak boşuna zaman harcıyor.

Cevap: Tavla oynamak haramdır. Bunun sebebi ise zamanı israf etmek değil, Allah Resulü’nün bunun haram olduğunu ifade etmesidir ki, Efendimiz; “Kim tavla oynarsa Allah ve Resulü’ne isyan etmiştir” (Ebû Davûd, Edeb 56; İbn Mâce, Edeb 43; Muvattâ, Rüya 6) buyurmuştur. Tavlanın haram olmasının sebebi, boşa vakit geçirmek veya kumara alışmak değildir. Bunlar sadece hikmetleri olabilir. Eğer sebep bu dersek, bu sebeplerin olmadığı tavla oyunlarının caiz olduğu manası çıkar ki, bu doğru değildir. Mesela, biri diyebilir ki, çalıştıktan sonra dinlenmek maksadıyla 10 dakika tavla oynamak istiyoruz. Belki bu kendisine çok makul da gelebilir. Ancak yine de tavla caiz değildir.

Tavlanın haramlığı konusunda mezhepler ittifak etmiştir. Gerek kumar niyetiyle, gerekse vakit geçirmek gibi başka bir niyetle oynansın tavla oynamak caiz değildir. Çünkü o, Allah ve Resulü’ne isyan manasına gelir, Efendimiz’in hadisiyle.

Bahsettiğiniz hususlarla alakalı olarak da şunu söyleyebiliriz: Eğer herhangi bir meşguliyet insanı namazdan alıkoyuyorsa, yani bu işle meşgulken namazı geçiriyor, kaçırıyorsa bu caiz değildir. Bu meşguliyet oyun da olabilir, ciddi bir iş de olabilir.

İkincisi insanın ruh sağlığına etki eden şeyler de duruma göre haram veya mekruh olur. Çünkü insanın sağlığını koruması da bir vazifesidir.

Bu tür şeyler tamamen uzak kalınacak şeyler değildir. Zira insan aynı seviyede dikkat ve duyarlılığı 24 saat devam ettiremez. Onun ibadete ihtiyacı olduğu gibi, yemeye, içmeye ve bazen de dinlenmeye ve yerine göre de –helal dairesinde kalmak şartıyla- eğlenmeye ihtiyacı vardır. Din bunların hepsini içine alır.

Bunun yanında yeni çıkan bir şey zatında haram olmaz. Ya bir harama sebebiyet verir veya ona benzer yani aynı sonucu doğurur. Bu durumda haram denilir. İçinde haram olmayan filmlere ve televizyona bizzat kendilerinden dolayı haram diyemeyiz. Ancak şurası da bir gerçek ki, “harama götüren şeyler de haramdır.”



OKEY OYNAMAK CAİZ MİDİR?

Okey ve benzeri oyunların bir kaç yönü vardır:

Birincisi, zaman kaybına yol açar. Halbuki zaman, müslümanın en büyük sermayelerinden biridir. Ebedi hayatı kazanmak için geldiği bu dünyada, saniyesine kadar hayatını iyi değerlendirmekle mükelleftir.

İkincisi, para katılarak oynanıyorsa bu zaten kumardır.

Üçüncüsü, okey bizim dünyamıza ait bir oyun değildir. Dolayısıyla da çağrışımları kötüdür. Bu çağrışımlar, bir müslümanı, kendine ait imanî, İslamî atmosferden uzaklaştırmaya sebebiyet verebilir.

Dördüncüsü, paralı ve parasız iki ayrı şekilde oynanan bu ve benzeri oyunlar, her ne kadar başta parasız da oynansa ileride kumara dönüşecek şekilde bir seyir izleyebilir. En azından oynanan ortamlarda yetişen çocuklar bu şuuraltına sahip olarak yetişebilirler. İşin böyle de bir riski vardır.

Beşincisi, bu çeşit oyunlar boş konuşmaya müsait ortamlar oluşturur. Halbuki bir müslümanın ağzından çıkan her söz dolu ve faydalı olmalıdır.

Özetle bahsettiğimiz mahzurların tamamı gerçekleşmeyebilir ama bir tanesi bile ortaya çıksa bahsedilen oyunların hoş görülmemesi için yeterli olur kanaatindeyiz.

Not: Satranç biraz daha farklı ele alınabilir. Düşünme ve düşünceyi geliştirme maksadıyla oynanan bu oyun, içinde küfür, para olmadıktan ve ibadetleri aksattıracak kadar vakit almadıktan sonra mahzurlu olmayabilir. Ama yine de diyoruz ki, bir müslümanın okuması gereken kitaplar, yapması icab eden işler, eda etmesi vazgeçilmez olan ibadetler varken ve bunlara vakit yetmezken okey gibi, satranç gibi oyunlarla vakit geçirmek ne kadar makuldür, masumdur, bunu kişilerin kanaatine bırakıyoruz..

Ayrıca Müslüman boş şeylerle uğraşmaz.. Zira o, ebedi hayatı kazanmak için bu dünyaya gelmiştir. Müslüman’ın eğlenmesi meşru dairede, ibadete şevk kazandırıcı ve güzel şeyleri düşündürücü şekilde olur.. Okey ve benzeri oyunların ise -kumar olarak oynanmasa bile- çağrışımları kötüdür. Kişiyi kumara, şans oyunlarına alıştırır. Bu yönüyle -arada iddia ve para olmadığı için haram denilmese bile- kumar oynayanların haline benzediği için mekruh diyebiliriz.

Evet, biz Müslümanların oyunları bile meşru dairede bir ihtiyacı karşılamalı, ahirete yarayacak tarzda olmalı.. Onun için dinimizde belirlenmiş çok fazla oyun çeşidi yoktur. Ata binmek, yürüyüş ve koşu yapmak, bisiklete binmek vs. meşgaleleri, meşru dairedeki oyunlara birer örnek olarak verebiliriz. Başka konularda olduğu gibi spor ve oyunlarında da Müslümanlar, hep Allah’ın verdiği vücudu korumaya, ibadetlerini daha iyi yapmaya ve hayır yollarındaki hizmetlerinde sürekli olmaya yönelik hareket ederler/etmelidirler. Eğer bu niyetlerle yapılırsa, spor ve oyunlar da birer ibadet haline gelebilir.

Hâsılı: Kur’anın ifadesiyle dünya bir oyun ve oynaştan ibarettir, gelir geçer. Öyleyse, okey, tavla, bilgisayar oyunları gibi faydadan çok zararı olan, kalıcı bir fayda getirmeyen, meşru bir ihtiyacı gidermeyen oyunlarla, oyun içinde oyuna dalıp hayatımızı gafletle geçirmeyelim..

0 yorum

Yorum Gönder